الشيخ السبحاني

134

قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)

يك قسمت از نيازمندى يك موجود و الغاى جنبه‌هاى ديگر او مثل اين است كه به احتياج غذايى يك جاندار كاملًا رسيدگى كنيم ؛ ولى موضوع تنفس او را ناديده بگيريم در صورتى كه او در ادامهء حيات ، به هر دو نيازمند است . هنگامى كه پيشرفت سريع علم در تأمين نيازمندىهاى مادى ، تعادل و موازنه را بر هم زد و در اجتماع انسانى ، اصلى جز غريزهء جنسى و يا تأمين سوخت و سوز بدن ، چيز ديگرى اصيل نگرديد ، وضع اجتماع انسانى همان خواهد بود كه جامعه‌شناس معروف عصر حاضر سوروكين گفته است : « در زمانى كه مذهب ، اصول اخلاقى و ارزش‌هاى ديگر اجتماعى ، قدرت حكمرانى وكنترل عميق و درونى خود را بر وجدان‌ها و دل‌ها از دست مىدهند ، انسان‌ها و سرنوشت آن‌ها به صورت قربانيان و محكومان قدرت‌هاى عريان و هراس‌انگيز خارجى در مىآيند . در چنين شرايطى ، بشر ، به جانورى كه تنها سايق‌ها و غريزه‌ها و شهوت‌ها حاكم بر سرنوشت او و رفتار او هستند ، تبديل مىشود ؛ خودخواهى نامحدود فردى و گروهى ، ميدان براى ظهور و خودنمايى مىيابد . تنازع رقابت‌انگيز و بىرحمانه براى بقا شدت مىپذيرد . جنگ ، خونريزى و ساير قساوت‌ها و تبهكارىها بر روابط انسان‌ها ، به طور فوق‌العاده و مستبدانه حكمت مىراند » . « 1 » تمدن ماشينى با تمام تلاش‌هاى طاقت‌فرساى خود ، تصور مىكند

--> ( 1 ) . . سوروكين ، خداوند دو كعبه ، ترجمهء دكتر صاحب الزمانى ، ص 53 - 54 ؛ ايدئولوژى الهى و پيشتازان تمدن ، ص 232 .